انواع جراحی لاغری

امیدوارم از خواندن این مطلب لذت ببرید.

انواع جراحی لاغری
محتوای جدول

وقتی صحبت از کاهش وزن پایدار و درمان چاقی مفرط به میان می‌آید، آشنایی با انواع جراحی لاغری اولین و حیاتی‌ترین قدمی است که باید بردارید. امروزه روش‌های جراحی لاغری متنوعی وجود دارد که هر کدام با مکانیزمی خاص، به شما در رسیدن به وزن ایده‌آل و بهبود سلامت کلی کمک می‌کنند. از عمل اسلیو معده گرفته تا بای‌پس کلاسیک و روش‌های مدرن‌تری مانند مینی‌بای‌پس، انتخاب “بهترین” روش کاملاً به شرایط جسمانی، سبک زندگی و اهداف شما بستگی دارد. در این نوشته به طور کامل انواع عمل‌های لاغری را بررسی می‌کنیم تا در نهایت انتخابی هوشمندانه برای مسیر سلامتی خود داشته باشید.

جراحی لاغری چیست؟

جراحی لاغری یا باریاتریک، مجموعه‌ای از اعمال جراحی است که با تغییر در سیستم گوارش، به کاهش وزن پایدار در افراد مبتلا به چاقی مفرط کمک می‌کند. این روش‌ها معمولاً برای افرادی توصیه می‌شود که سایر روش‌های کاهش وزن مانند رژیم و ورزش برای آن‌ها مؤثر نبوده است. پیش از هر تصمیمی در نظر بگیرید که بهترین روش برای شما الزاما بهترین روش برای افراد دیگر نیست. به همین جهت برای انتخاب بهترین روش با بهترین جراح اسلیو معده در تهران مشورت کنید.

روش‌های جراحی لاغری

معرفی انواع جراحی لاغری

امروزه روش‌های متعددی برای درمان چاقی مفرط از طریق جراحی وجود دارد که هر کدام با مکانیزم‌های مختلفی عمل می‌کنند. این جراحی‌ها عمدتاً به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند که شامل روش‌های محدودکننده با کاهش حجم معده و روش‌های تلفیقی با کاهش همزمان حجم معده و جذب مواد غذایی هستند.
انتخاب بهترین روش بستگی به شرایط جسمانی، میزان چاقی، بیماری‌های همراه و سبک زندگی هر فرد دارد. در ادامه با اصلی‌ترین روش‌های جراحی و مداخلات پزشکی برای کاهش وزن آشنا شده و هریک را با جزئیات بیشتری بررسی می‌کنیم.

اسلیو معده

در عمل جراحی اسلیومعده به طور ساده حدود ۷۵ الی ۸۰ درصد از معده برای همیشه برداشته می‌شود. قسمت باقی‌ مانده معده به شکل یک لوله باریک به شکل آستین یا sleeve درمی‌آید. با این عمل هم حجم معده کاهش می‌یابد و هم هورمون گرسنگی (گرلین) کم می‌شود. کاهش وزن با اسلیو معمولاً به صورت ۶۰ الی۷۰ درصد وزن اضافه بدن طی ۱۸ ماه است. این روش برای افراد با BMI بالای ۳۵ مناسب است.

مزایا اسلیو معده

اسلیو معده یکی از مؤثرترین روش‌ جراحی لاغری است که همزمان هم حجم معده را کاهش می‌دهد و هم ترشح هورمون گرسنگی را کم می‌کند. این روش در مقایسه با سایر انواع جراحی لاغری، تعادل مناسبی بین اثربخشی و ایمنی ایجاد کرده است. ابتدا مزایا و سپس معایب اسلیو معده را بررسی می‌کنیم:

  • کاهش وزن ۶۰ الی۷۰ درصد از وزن اضافه بدن در ۱۸ ماه
  • بهبود قابل توجه بیماری‌های مرتبط با چاقی مانند دیابت و فشار خون
  • حفظ عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و عدم ایجاد سوءجذب
  • کاهش احساس گرسنگی با حذف بخش ترشح‌کننده هورمون گرلین
  • دوره نقاهت نسبتاً کوتاه و بهبودی سریع‌تر

معایب اسلیو معده:

  • غیرقابل بازگشت بودن جراحی
  • احتمال بروز ریفلاکس معده به مری در برخی بیماران
  • نیاز به مصرف مادام‌العمر ویتامین‌ها و مکمل‌های غذایی
  • امکان بازگشت وزن در صورت عدم رعایت رژیم غذایی
  • خطرات عمومی جراحی مانند خونریزی و عفونت

بای پس معده

در روش جراحی بای‌پس معده، یک کیسه کوچک از معده جدا شده و مستقیماً به روده کوچک متصل می‌گردد. این کار هم دریافت غذا را محدود می‌کند و هم جذب مواد غذایی را کاهش می‌دهد. نتیجه عمل بای‌پس معده کاهش وزن ۷۰ الی ۸۰ درصد وزن اضافه بدن است و برای درمان دیابت نوع ۲ نیز بسیار مؤثر است.

در واقع بای‌پس معده یک روش ترکیبی است که هم دریافت غذا را محدود می‌کند و هم جذب مواد غذایی را کاهش می‌دهد. این جراحی برای افرادی که چاقی شدید دارند یا به بیماری‌های متابولیک جدی مبتلا هستند، یک انتخاب مناسب است.

مزایا جراحی بای پس معده

  • کاهش وزن ۷۰ تا ۸۰ درصد از وزن اضافه بدن در مدت دو سال
  • نتایج بسیار پایدار در بلندمدت نسبت به سایر روش‌ها
  • بهبود سریع و چشمگیر در بیماری دیابت نوع دو
  • کنترل مؤثر سایر بیماری‌های مرتبط با چاقی مانند فشار خون و آپنه خواب
  • احساس سیری پایدار به دلیل تغییر مسیر گوارشی

معایب جراحی بای‌پس معده

  • پیچیدگی بیشتر عمل جراحی نسبت به اسلیو معده
  • خطر بالاتر سوءتغذیه و کمبود ویتامین‌ها
  • نیاز به نظارت مادام‌العمر و مصرف منظم مکمل‌ها
  • احتمال بروز سندرم دامپینگ پس از مصرف غذاهای شیرین
  • دوره نقاهت طولانی‌تر نسبت به اسلیو معده
  • خطر انسداد روده و فتق داخلی در بلندمدت

انواع عمل جراحی چاقی

باندینگ معده قابل تنظیم

در روش باندینگ معده یک باند سیلیکونی قابل تنظیم در قسمت فوقانی معده قرار می‌گیرد که معده را به دو بخش تقسیم می‌کند. با تزریق سالین به پورت زیرپوستی، می‌توان میزان تنگی باند را تنظیم کرد. این روش کم‌تهاجمی‌ترین جراحی لاغری است اما کاهش وزن کمتری دارد. از این نظر باندینگ معده با آمپول‌های لاغری قابل قیاس است که در کلینیک تزریق آمپول مانجارو انجام می‌شود.

مزایا و معایب باندینگ معده قابل تنظیم

مزایای باندینگ در انواع عمل جراحی چاقی شامل قابلیت تنظیم بدون نیاز به جراحی مجدد، دوره نقاهت کوتاه، کمترین میزان تهاجم در میان جراحی‌های لاغری و همچنین عدم برش در دستگاه گوارش است. همچنین خطر کمبود ویتامین و سوءتغذیه در این روش بسیار پایین است.

معایب این روش شامل کاهش وزن کمتر و کندتر نسبت به سایر روش‌ها، نیاز به پیگیری و تنظیم مکرر، احتمال لغزش یا جابجایی باند، امکان نشت از سیستم پورت یا لوله، خطر انسداد معده و وابستگی موفقیت به همکاری طولانی‌مدت بیمار است. ممکن است در بلندمدت نیز نیاز به خارج کردن باند وجود داشته باشد.

انحراف بیلوپانکراس با سوییچ دوازدهه

این روش ترکیبی از اسلیو معده و بای پس از است. هم حجم معده کاهش می‌یابد و هم مسیر گوارش تغییر می‌کند. این روش از روش‌های جراحی لاغری، بیشترین کاهش وزن را دارد اما خطر سوءتغذیه در آن بالاتر است. برای چاقی‌های مفرط شاخص توده بدنی بالای ۵۰ مناسب است. مزایا و معایب این روش را بررسی می‌کنیم.

مزایا و معایب بیلوپانکراس با سوییچ دوازدهه

این روش بیشترین میزان کاهش وزن ۸۰ الی ۹۰ درصد را در بین تمام جراحی‌های لاغری ارائه می‌دهد. نتایج آن بسیار پایدار و بلندمدت است و برای بیماران با چاقی مفرط بسیار مؤثر عمل می‌کند. همچنین کنترل فوق‌العاده‌ای بر بیماری‌های متابولیک مانند دیابت نوع ۲ دارد.

این روش پیچیده‌ترین جراحی لاغری محسوب می‌شود و خطر عوارض آن بالاتر از سایر روش‌هاست. احتمال سوءتغذیه شدید، کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی به طور قابل توجهی وجود دارد. بیماران نیاز به نظارت مادام‌العمر و مصرف دائمی مکمل‌های غذایی دارند. همچنین ممکن است با عوارض گوارشی مانند اسهال چرب و بوی بد مدفوع همراه باشد.

پلیسه معده

عمل پلیکاسیون معده یا روش لاغری بدون برداشتن بخشی از معده که در آن معده را تا زده و بخیه می‌زنند تا حجم معده کاهش یابد. مزیت اصلی آن عدم برش معده و کاهش خطر عوارض است. اما کاهش وزن کمتری نسبت به اسلیو معده دارد و ممکن است با بازگشت حجم معده همراه باشد.

مزایای این روش شامل عدم برش در بافت معده و کاهش خطر نشت، حفظ آناتومی طبیعی معده و نیاز کمتر به مصرف مکمل‌های غذایی در مقایسه با روش‌های دیگر است. همچنین دوره نقاهت کوتاه‌تری دارد.

معایب پلیکاسیون معده شامل کاهش وزن کمتر نسبت به اسلیو معده، احتمال بازگشت تدریجی حجم معده به مرور زمان، نیاز به مهارت فنی بسیار بالا از سوی جراح و امکان باز شدن بخیه‌ها در برخی موارد است. همچنین مطالعات بلندمدت کمتری درباره نتایج این روش از انواع عمل جراحی چاقی در دسترس است.

انواع جراحی لاغری - 1

بالون معده

بالن معده روشی غیرجراحی است که در آن یک بالون سیلیکونی از طریق آندوسکوپی در معده قرار می‌گیرد و با محلول سالین پر می‌شود. این کار فضای معده را پر کرده و احساس سیری ایجاد می‌کند. بالون پس از ۶ ماه باید خارج شود و کاهش وزن موقتی است.

مزایای آن شامل غیرتهاجمی بودن، عدم نیاز به بیهوشی عمومی و دوره نقاهت کوتاه است. معایب آن نیز شامل موقتی بودن نتایج تا حداکثر ۶ ماه است، کاهش وزن محدود و عوارضی مانند تهوع و استفراغ در روزهای اول است.

پیکرتراشی

روش پیکرتراشی شامل روش‌های مختلفی مانند کول اسکالپتینگ و اولتراسوند متمرکز (HIFU) برای از بین بردن سلول‌های چربی در مناطق خاصی از بدن است. این روش‌ها غیرتهاجمی بوده و برای افرادی که فقط در نواحی خاصی چربی دارند مناسب است.

مزایای این روش شامل عدم نیاز به بیهوشی، دوره نقاهت کوتاه و کاهش چربی‌های موضعی است. معایب آن کاهش وزن محدود، نیاز به جلسات متعدد، هزینه نسبتاً بالا و نتایج تدریجی است. این روش برای افرادی که فقط نیاز به اصلاح نواحی خاصی از بدن دارند مناسب است.

لیپوساکشن

به عنوان یک روش تهاجمی در میان روش‌های جراحی لاغری شناخته می‌شود. لیپوساکشن برای برداشتن چربی‌های موضعی با استفاده از کانولا و مکش کاربرد دارد. این روش برای شکل‌دهی به بدن مناسب است اما یک روش کاهش وزن محسوب نمی‌شود. نتایج آن دائمی است اما نیاز به حفظ وزن دارد.

مزایای لیپوساکشن شامل نتایج فوری، شکل‌دهی دقیق نقاط مختلف بدن و اثرگذاری دائمی بر روی سلول‌های چربی برداشته شده است. معایب این روش نیز شامل دوره نقاهت نسبتاً طولانی، خطر عوارضی مانند نامنظمی سطح پوست، نیاز به بیهوشی عمومی و عدم تأثیر بر کاهش وزن کلی بدن است.

روش‌های جراحی لاغری - 1

تزریق بوتاکس معده

بوتاکس از طریق آندوسکوپی به عضلات معده تزریق می‌شود تا انقباضات معده را کاهش داده و تخلیه معده را آهسته‌تر کند. این روش موقتی است و کاهش وزن محدودی دارد. تحقیقات درباره اثرگذاری آن هنوز ادامه دارد.

مزایای این روش شامل غیرتهاجمی بودن، عدم نیاز به بیهوشی عمومی و دوره نقاهت بسیار کوتاه است. معایب آن موقتی بودن اثرات، کاهش وزن محدود، نیاز به تکرار جلسات درمانی و هزینه‌های تکرارشونده در بلندمدت است. همچنین تحقیقات درباره اثربخشی این روش هنوز در مراحل نسبتاً اولیه قرار دارد.

جراحی لیفت بدن

این روش پس از کاهش وزن زیاد، برای حذف پوست و بافت‌های اضافی انجام می‌شود. این روش ظاهر بدن را بهبود می‌بخشد اما یک روش کاهش وزن نیست. معمولاً بر روی شکم، ران‌ها، باسن و بازوها انجام می‌شود.

جراحی لیفت بدن یک روش گسترده برای حذف پوست و بافت‌های اضافی پس از کاهش وزن قابل توجه است. مزایای این روش شامل بهبود قابل توجه ظاهر بدن، افزایش اعتماد به نفس، رفع مشکلات پوستی ناشی از پوست شل و بهبود کیفیت زندگی است. معایب آن شامل دوره نقاهت طولانی، جای زخم نسبتاً بزرگ، خطر عوارض جراحی مانند عفونت و خونریزی، هزینه بالای عمل و نیاز به بستری در بیمارستان است.

انواع عمل جراحی چاقی - 1

ابدومینوپلاستی

جراحی ابدومینوپلاستی برای حذف پوست و چربی اضافی شکم و سفت کردن عضلات دیاستاز رکتوس کاربرد دارد. این روش برای افرادی که پس از بارداری یا کاهش وزن زیاد، پوست شل شده در ناحیه شکم دارند مناسب است. بهبودی آن طولانی‌تر از سایر روش‌هاست.

مزایای این روش شامل بهبود چشمگیر ظاهر شکم، رفع افتادگی پوست پس از بارداری یا کاهش وزن، ترمیم عضلات جدا شده شکم و نتایج نسبتاً پایدار است.
معایب آن نیز شامل جای زخم نسبتاً بزرگ، دوره نقاهت طولانی، خطر عوارضی مانند عفونت و لخته شدن خون، هزینه بالای جراحی و نیاز به بیهوشی عمومی است.

لیپومد

یک روش غیرجراحی برای از بین بردن چربی‌های موضعی با استفاده از تزریق ترکیبات لیزکننده چربی، لیپومد نام دارد. این روش برای نواحی کوچک چربی مناسب است و نیاز به جلسات متعدد دارد. نتایج آن نسبت به روش‌های دیگر محدودتر است

مزایای این روش شامل غیرتهاجمی بودن، عدم نیاز به بیهوشی، دوره نقاهت کوتاه و امکان بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره است. معایب آن شامل کاهش چربی محدود، نیاز به جلسات متعدد درمانی، هزینه‌های متعدد، احتمال قرمزی و کبودی موقت در ناحیه تزریق و نتایج کمتر قابل پیش‌بینی نسبت به روش‌های جراحی است.

برای انتخاب بهترین روش‌های جراحی لاغری، مقایسه جامع ویژگی‌های هر روش ضروری است. جدولی که در ادامه آمده به شما کمک می‌کند تا با درنظرگیری معیارهای کلیدی مانند میزان کاهش وزن، تهاجمی بودن، دوره نقاهت و ریسک‌های هر روش، تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید:

روش جراحیمیزان کاهش وزننوع روشدوره نقاهتماندگاری نتایجریسک عوارض
اسلیو معده۶۰ الی ۷۰ درصدتهاجمی۲الی ۴ هفتهدائمیمتوسط
بای پس معده۷۰ الی ۸۰ درصدتهاجمی۳الی ۶ هفتهدائمیبالا
باندینگ معده۴۰ الی ۵۰ درصدکم‌تهاجمی۱الی ۲ هفتهقابل تنظیمپایین
سوییچ دوازدهه۸۰ الی ۹۰ درصدبسیار تهاجمی۴الی ۸ هفتهدائمیبسیار بالا
پلیکیشن معده۵۰ الی ۶۰ درصدتهاجمی۲الی ۴ هفتهنیمه دائمیمتوسط
بالون معده۱۰ الی ۱۵ درصدغیرتهاجمیچند روزموقتیپایین
پیکرتراشی۵ الی ۱۰ درصدغیرتهاجمیچند روز۱ الی ۲ سالبسیار پایین
لیپوساکشنموضعیکم‌تهاجمی۱الی ۳ هفتهدائمیمتوسط
بوتاکس معده۵ الی ۱۰ درصدغیرتهاجمیچند روزموقتیپایین
لیفت بدنشکل‌دهیتهاجمی۴الی ۸ هفتهدائمیبالا
ابدومینوپلاستیشکل‌دهیتهاجمی۴الی ۶ هفتهدائمیمتوسط
لیپومدموضعیغیرتهاجمیچند روز۶الی ۱۲ ماهپایین

بهترین عمل لاغری بدون بازگشت

در بین تمام روش‌های جراحی لاغری، عمل اسلیو معده به عنوان متعادل‌ترین و مؤثرترین روش با کمترین نرخ بازگشت شناخته می‌شود. این عمل با کاهش ۷۰ الی ۸۰ درصدی حجم معده و حذف هورمون گرسنگی (گرلین)، نه تنها کاهش وزن ۶۰ الی ۷۰ درصدی دائمی ایجاد می‌کند، بلکه تغییرات هورمونی پایدار در بدن به وجود می‌آورد. البته موفقیت این عمل مستلزم رعایت سبک زندگی سالم پس از جراحی است.

مزایای جراحی لاغری

جراحی لاغری تنها یک روش برای کاهش وزن نیست، بلکه یک تحول اساسی در سلامت و کیفیت زندگی محسوب می‌شود. این جراحی‌ها با ایجاد تغییرات پایدار در سیستم گوارش و متابولیسم بدن، راهکاری مؤثر برای درمان چاقی مفرط ارائه می‌دهند. مزایای تناسب اندام با انواع جراحی لاغری را می‌تولنیم در موارد زیر خلاصه کنیم:

  • کاهش وزن قابل توجه و پایدار
  • بهبود یا درمان کامل بیماری‌های مرتبط با چاقی مانند دیابت نوع ۲
  • افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی
  • کاهش وابستگی به داروهای شیمیایی
  • افزایش اعتماد به نفس و فرصت‌های اجتماعی
  • بهبود تحرک و کاهش دردهای مفصلی

عوارض و مراقبت‌های بعد از جراحی لاغری

جراحی لاغری مانند هر عمل جراحی دیگر می‌تواند با عوارضی همراه باشد. با این حال، با انتخاب جراح مجرب و رعایت دقیق دستورات پزشکی، می‌توان این عوارض را به حداقل رساند. مراقبت‌های پس از عمل نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت بلندمدت جراحی دارند:

دوره زمانیعوارض احتمالیمراقبت‌های ضروری
هفته اولدرد، تهوع، استفراغ، کم‌آبیمصرف مایعات، راه‌رفتن، مصرف مسکن
ماه اولریزش مو، یبوست، خستگیمصرف پروتئین، مکمل‌ها، ورزش سبک
۶ ماه اولسنگ صفرا، کمبود ویتامینآزمایش خون، سونوگرافی، مکمل‌درمانی
بلندمدتبازگشت وزن، سوءتغذیهرژیم غذایی، ورزش منظم، پیگیری پزشکی

نتیجه گیری

انتخاب مناسب‌ترین روش از میان انواع جراحی لاغری نیازمند ارزیابی دقیق شرایط فردی، شاخص توده بدنی، بیماری‌های همراه و سبک زندگی هر شخص است. همانطور که بررسی کردیم، هر یک از روش‌های جراحی لاغری مزایا و معایب خاص خود را دارند. اسلیو معده و بای‌پس معده برای کاهش وزن قابل توجه و پایدار، در حالی که روش‌های کم‌تهاجمی مانند بالون معده برای کاهش وزن محدودتر مناسب‌تر هستند. موفقیت در هر یک از انواع عمل جراحی چاقی مستلزم پایبندی به مراقبت‌های پس از عمل و تغییر سبک زندگی است. مشورت با جراح متخصص و تیم پزشکی معتبر، کلید دستیابی به بهترین نتایج در این مسیر است.

سوالات متداول

کدام عمل لاغری ماندگارتر است؟

اسلیو معده و بای‌پس معده ماندگارترین نتایج را دارند. اسلیو با کاهش حجم معده و سطح هورمون گرسنگی، کاهش وزن ۶۰ الی ۷۰ درصدی ایجاد می‌کند. بای‌پس معده نیز با مکانیزم دوگانه، کاهش وزن ۷۰ الی ۸۰ درصدی دائمی ایجاد می‌نماید. موفقیت هر دو روش وابسته به رعایت سبک زندگی سالم است.

با انواع عمل‌های لاغری چقدر وزن کم می‌کنیم؟

میزان کاهش وزن بستگی به نوع عمل دارد. عمل اسلیو معده معمولاً ۶۰ الی ۷۰درصد وزن اضافه، بای‌پس معده ۷۰ الی ۸۰ درصد و بالون معده ۱۰ الی ۱۵درصد وزن را در ۶ ماه کاهش می‌دهد. روش‌های ترکیبی مانند سوییچ دوازدهه تا ۹۰ درصد کاهش وزن ایجاد می‌کنند. موفقیت نهایی به عواملی مانند پایبندی به رژیم غذایی و ورزش بستگی دارد.

بهترین عمل برای لاغری شکم و پهلو کدام است؟

برای لاغری موضعی شکم و پهلو، لیپوساکشن یا پیکرتراشی مناسب‌تر است. اما برای کاهش وزن کلی، اسلیو معده گزینه متعادلی محسوب می‌شود. روش‌های غیرتهاجمی مانند کول اسکالپتینگ نیز برای چربی‌های موضعی کاربرد دارند. انتخاب نهایی به میزان چربی و شرایط سلامت فرد بستگی دارد.

کم خطرترین جراحی لاغری کدام است؟

بالون معده کم‌خطرترین روش است زیرا غیرتهاجمی بوده و نیاز به بیهوشی عمومی ندارد. پس از آن باندینگ معده قرار می‌گیرد که قابل تنظیم و برگشت‌پذیر است. اسلیو معده نیز در بین جراحی‌های تهاجمی، ایمنی نسبتاً بالایی دارد. البته خطرات هر روش باید توسط پزشک متخصص بررسی شود.

جایگزین انواع جراحی‌های لاغری چیست؟

جایگزین‌های غیرجراحی شامل رژیم غذایی تحت نظر متخصص، برنامه ورزشی منظم، داروهای کاهش وزن و روش‌هایی مانند بالون معده است. تزریق آمپول‌های لاغری مانند مانجارو نیز گزینه جدیدی محسوب می‌شود. این روش‌ها برای افرادی که شرایط جراحی را ندارند مناسب‌تر هستند.

درخواست مشاوره

Request a Consultation

با پر کردن فرم زیر، مشاوره‌ای تخصصی با دکتر محمد ایرانمنش دریافت کنید. 

"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد

این فیلد برای هدف اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .
3.6/5 - (5 امتیاز)
درخواست مشاوره رایگان

Request a free consultation

"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد

دکتر محمد ایرانمنش
جراح عمومی و فوق تخصص جراحی لاپاراسکوپی و چاقی

آخرین مطالب

‌Blog

درخواست مشاور رایگان

جهت دریافت مشاوره رایگان شماره تماس خود را وارد کنید

"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد

این فیلد برای هدف اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .