جراحی فتق برشی شکم

فتق برشی یا فتق انسزیونال ممکن است در ابتدا بدون علامت باشد اما به مرور زمان می‌توانیم علائم فتق شکمی را در سه دسته بندی به شرح زیر بررسی کنیم:

1. علائم شایع فتق شکمی:
   • برآمدگی قابل مشاهده یا لمس که به صورت ایستاده بیشتر معلوم است و به صورت دراز کشیده ممکن است ناپدید شود. این برآمدگی در زمان سرفه شدید یا یبوست نیز ظاهر می‌شود. به طور معمول در صورت وجود فتق، پوست در نواحی اطراف آن حساس می‌شود.
   • درد در هنگام بلند کردن اجسام سنگین یا فشار به ناحیه شکم.
   • احساس فشار یا سنگینی در ناحیه شکم به خصوص پس از خوردن غذا یا فعالیت‌های ورزشی.
2. علائم هشداردهنده فتق شکمی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند:
   • درد ناگهانی و شدید در ناحیه فتق که ممکن است ناشی از گیرافتادگی فتق باشد.
   • تهوع و استفراغ که می‌تواند نشان از انسداد روده باشد.
   • تغییر رنگ پوست به قرمزی که ممکن است نشان از اختناق فتق و قطع خونرسانی در ناحیه مربوطه باشد.
   • افزایش دمای بدن و تب شدید
   • افزایش ضربان قلب به صورت غیرطبیعی
3. علائم در موارد پیشرفته فتق برشی:
   • یبوست یا عدم توانایی در دفع گاز به دلیل فشاری که فتق برشی به روده وارد می‌کند.
   • تغییر سایز مدفوع و همچنین تغییر شکل آن
   • بروز اسهال به مدت طولانی
   • تورم پیش رونده که با گذشت زمان بزرگتر می‌شود.

فتق برشی و فتق شکمی چه تفاوت‌هایی دارند؟

انواع متفاوتی از فتق وجود دارد:

1. فتق شکمی
2. فتق برشی
3. فتق کشاله ران
4. فتق نافی

تنها چند نوع از انواع فتق‌ها هستند. در این بین ممکن است فتق برشی با فتق شکمی یکسان در نظر گرفته شود. در جدول زیر به بررسی مهم‌ترین تفاوت‌های این دو نوع فتق می‌پردازیم:

درمان فتق برشی بدون جراحی امکان‌پذیر است؟

پاسخ این سوال منفی است. درمان فتق برشی بدون جراحی یا درمان فتق برشی به صورت خود به‌ خود ممکن نیست. در صورتی که فتق برشی کوچک و بدون علامت باشد ممکن است پزشک صرفا معاینات دوره‌ای را توصیه کند.

در این حالت استفاده از شکم بند (کمربند) می‌تواند برای فشار دادن فتق به داخل مفید واقع شود. البته این روش درمانی موقت است و در مواردی باعث تحریک پوست یا چسبندگی بافت‌های اطراف ناحیه شکم به مرور زمان می‌شود. در صورتی که فتق به مرور زمان بزرگ و دردناک شود، جراحی فتق برشی ضروری است. استفاده از شکم بند برای طولانی مدت و بدون توصیه پزشک نیز می‌تواند عوارضی به دنبال داشته باشد.

در مواردی ممکن است جراحی فتق برشی را به تعویق بیندازیم. برای مثال اگر بیمار دارای شرایط پزشکی بسیار خاص، مانند نارسایی قلبی پیشرفته باشد، عمل جراحی توصیه نمی‌شود. همچنین در افراد مسن که کهولت سن باعث تاخیر در ترمیم بافت در ناحیه شکمی آن‌ها می‌شود،  ممکن است عمل فتق به صلاحدید پزشک انجام نشود.

بهترین روش جراحی فتق برشی شکم کدام است؟ (باز یا لاپاراسکوپی)

پیش انتخاب بهترین روش برای جراحی فتق برشی، بهتر است تعریف دقیقی در مورد هر یک از روش‌های درمان فتق یعنی روش باز و روش لاپاراسکوپی داشته باشیم.

روش باز در جراحی فتق برشی

جراحی باز فتق برشی طی چند مرحله به شرح زیر انجام می‌شود:

• بیمار از 6 الی 8 ساعت قبل از عمل باید ناشتا باشد.
• بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد. در مواردی ممکن است عمل جراحی با بیحسی نخاعی انجام شود.
• ناحیه جراحی با یک برش به طور 5 الی 15 سانتی‌متر باز می‌شود.
• محتویات فتق (روده یا چربی) به آرامی به داخل شکم برگردانده می‌شود.
• لبه‌های عضلات ضعیف با بخیه به هم دوخته می‌شود.
• در صورت نیاز و به صلاحدید پزشک از یک توری مصنوعی (پروتز) برای تقویت دیواره ضعیف شده استفاده می‌شود که به آن مش (از جنس پلی‌پروولین) گفته می‌شود. با این روش امکان عود مجدد فتق کاهش می‌یابد.
• زخم به روش‌های گوناگونی مانند بخیه داخل پوستی یا منگنه بسته می‌شود. هدف این است که اسکار(پوست جمع شده پس از بخیه) کمتری باقی بماند.
• مدت زمان این عمل بین 45 دقیقه تا 2 ساعت است.
• در این روش جراحی بعد از عمل دوران نقاهت طولانی‌تری خواهید داشت.
• روش جراحی باز در فتق برشی برای فتق‌های بزرگ و پیچیده مناسب‌تر است.

روش لاپاراسکوپی در درمان فتق برشی

در این روش نکته مهم تحقیق در مورد یافتن پزشکی است که به عمل‌های لاپاراسکوپی مسلط باشد. لاپاراسکوپ یک وسیله لوله‌ای مانند است که در راس آن منبع نور و دوربین قرار دارد. از طریق ایجاد برش‌های کوچک در سطح پوست دستگاه لاپاراسکوپ به داخل ناحیه فتق فرستاده می‌شود. پزشک به کمک تصاویر ارسالی از لاپاراسکوپ، عمل جراحی را مطابق مراحل زیر انجام می‌دهد:

• بیمار بایستی از 8 ساعت قبل ناشتا باشد.
• روش لاپاراسکوپی در درمان فتق برشی با بیهوشی عمومی آغاز می‌شود.
• شکم بیمار با گاز co2 پر می‌شود تا فضای کافی برای کار ایجاد شود. این گاز در انتهای عمل تخلیه می‌شود.
• 3 الی 4 برش کوچک 5 الی 10 میلی‌متری در نقاط مختلف شکم ایجاد می‌شود.
• دستگاه لاپاراسکوپ از طریق یکی از این برش‌ها وارد بدن می‌شود.
• لوله‌های مخصوص نیز در نقاط مختلف شکم قرار می‌گیرد.
• چسبندگی‌های اطراف فتق با ابزارهای ویژه جدا می‌شود.
• فتق به محل اصلی برگردانده می‌شود.
• با قراردادن توری مصنوعی یا مش ناحیه ضعیف شده دیواره شکم تقویت می‌شود.
• روش لاپاراسکوپی در درمام فتق بین 60 تا 120 دقیقه طول می‌کشد.
• دوران نقاهت در این روش کوتاه‌تر است.

مقایسه روش باز و لاپاراسکوپی در درمان فتق برشی

نکته مهم در بررسی این جدول این است که مقایسه در شرایط یکسان انجام شده است. اندازه و موقعیت فتق شما مهم‌ترین عاملی است که پزشک را به انتخاب بهترین روش درمان سوق می‌دهد.

مراقبت‌های قبل و بعد از جراحی فتق انسزیونال

یکی از مهم‌ترین دغدغه افراد نحوه مراقبت قبل و بعد از عمل جراحی فتق برشی یا انسزیونال است.

مراقبت‌های قبل از عمل جراحی را می‌توانیم به صورت زیر فهرست کنیم:

• آماده سازی عمومی شامل ترک سیگار و الکل حداقل 2 هفته قبل از عمل
• کنترل بیمار‌ی‌های زمینه‌ای مثل قند خون یا فشار خون
• رعایت تغذیه مناسب با تمرکز به استفاده از پروتئین
• ناشتایی تا 8 ساعت قبل از عمل
• استحمام با صابون ضدعفونی برای جلوگیری از عفونت
• پرهیز از اصلاح موهای شکم با تیغ

برای مراقبت‌های بعد از عمل جراحی انسزیونال می‌توانیم موارد زیر را بررسی کنیم:

• مراقبت‌های فوری تا 48 ساعت پس از عمل و مصرف مسکن‌های تجویزی
• تمیز و خشک نگه داشتن زخم و تعویض پانسمان مطابق دستورالعمل
• راه رفتن زودهنگام برای جلوگیری از لخته شدن خون
• فعالیت‌های سبک در هفته اول
• رژیم غذایی پلکانی با شروع از مایعات شفاف و سپس غذاهای نرم و فیبردار
• پرهیز از فعالیت‌های سنگین تا 6 هفته
• بررسی زخم برای ترشحات چرکی یا درد و تب و مراجعه سریع به پزشک

در صورت مواجهه با علائم فتق برشی شکم، تأخیر در درمان می‌تواند منجر به عوارض جدی‌تری مانند انسداد روده یا دردهای مزمن شود. عمل فتق برشی، به‌ویژه با روش‌های کم‌تهاجمی مانند لاپاراسکوپی، امکان ترمیم مؤثر دیواره شکم و کاهش احتمال عود مجدد را فراهم می‌کند. با بهره‌گیری از تخصص و تجربه دکتر محمد ایرانمنش در زمینه عمل فتق برشی، بیماران می‌توانند با اطمینان خاطر به بهبودی کامل دست یابند و به زندگی روزمره خود بازگردند.