فتق یا هرنی از عوارض شایع جراحی در بین بزرگسالان است. فتق انواع مختلفی دارد که فتق کشاله ران، فتق ناف و فتقبرشی بیشتر شناخته شدهاند. در سالهای اخیر تکنیک جدیدی برای تقویت دیواره ضعیف شده در محل فتق و جلوگیری از بروز مجدد آن به عنوان «مش جراحی فتق» به وجود آمده است. در این نوشته انواع مش جراحی فتق را از نظر مزایا و کاربردها بررسی میکنیم.
مش جراحی فتق چیست؟
انواع مش جراحی فتق در یک نکته اشتراک دارند و آن شکل و بافت مش جراحی است. مش جراحی فتق یک شبکه نازک و انعطافپذیر از الیاف مصنوعی یا طبیعی است. از مش جراجی برای ترمیم فتق و تقویت ناحیه تضعیف شده عضلات در محل بروز فتق استفاده میکنند.
حتما میدانید که انواع فتق به دلیل ضعیف بودن دیواره عضلات در محل کشاله ران، ناف یا شکم رخ میدهد. مش جراحی فتق مانند یک سد حمایتی محکم عمل میکند تا دیواره عضله تقویت شده و احتمال عود مجدد فتق کاهش یابد. بعد از جراحی فتق کشاله ران یا سایر انواع فتق با روش باز یا لاپاراسکوپی، مش جراحی به صلاحدید جراح کار گذاشته میشود.
کاربرد مش جراحی فتق در درمان
موفقیت در مسیر درمان فتق، به جراحی محل فتق یا بستن آن محدود نمیشود. با استفاده از انواع مش جراحی فتق در محل بافت ضعیف عضله، موفقیت عمل جراحی فتق ناف یا کشاله ران تضمین میشود. کاربردهای مش جراحی فتق (هرنی) در مسیر درمان را میتوانیم در موارد زیر خلاصه کنیم.
تقویت دیواره شکم یا کشاله ران در محل فتق
کاربرد انواع مش جراحی فتق به عنوان یک لایه تقویتی در محل ترمیم خلاصه میشود. به کمک مش فتق، فشار داخلی شکم باعث باز شدن مجدد بخیهها نمیشود. این کاربرد از مش جراحی به خصوص در جراحی فتق کشاله ران و فتقهای شکمی موثر است.
کاهش احتمال عود انواع فتق
تقویت دیواره عضله در اثر استفاده از انواع مش جراحی فتق، باعث کاهش چشمگیر در بازگشت فتق خواهد شد. با استفاده از مش، ناحیه ترمیم شده در برابر فشار و کششهای روزانه مقاومتر میشود.
افزایش سرعت بهبود با مش جراحی فتق
استفاده از مش در جراحی فتق به بیمار کمک میکند تا سریعتر به فعالیتهای روزانه خود بازگردد. چرا که در ناحیه فتق استحکام و پایداری بیشتری ایجاد میشود. این موضوع به خصوص در جراحی فتق ناف اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ترمیم فتقهای پیچیده با احتمال عود بالا
دیگر کاربرد انواع مش جراحی فتق در مواردی است که فتق چندین بار بازگشته یا در نواحی وسیع ایجاد شده باشد. در این صورت کاربرد مش جراحی به خصوص در عمل فتق برشی نمایان میشود.
انواع مش جراحی فتق
برای درک بهتر کاربرد مش جراحی فتق بهتر است در مورد انواع آن صحبت کنیم. این موضوع باعث میشود در انتخاب مش مناسب برای جراحی به عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت عمل فتق، هوشمندانه عمل کنیم. انواع مش جراحی فتق در ۴ دسته بندی به شرح زیر قابل بررسی است.
مش جراحی فتق غیرقابل جذب
در میان انواع مش جراحی فتق، مشهای غیرقابل جذب از مواد مصنوعی مقاوم مانند پلی پروپیلن یا پرولین ساخته شده است. این مشها به طور دائمی در بدن باقی میماند. مزیت اصلی این نوع از مش استحکام بالا و جلوگیری موثر از عود مجدد آن است. این نوع از مش برای بیمارانی با فتقهای بزرگ یا بافت شکمی ضعیف بهترین گزینه محسوب میشود.
مش قابل جذب
مشهای قابل جذب در درمان انواع فتق، به مرور توسط بدن جذب شده و جای خود را به بافت جدید میدهند. قدرت تقویتی این گونه مشها نسبت به نوع غیرقابل جذب کمتر است. با این حال در مواردی که ریسک عفونت وجود دارد و نیاز به تقویت موقت بافت است، مش قابل جذب کاربرد بیشتری دارد.
مشهای ترکیبی دولایه یا کامپوزیت
مشهای ترکیبی همانطور که از نام آن پیداست ترکیبی از لایههای قابل جذب و غیرقابل جذب هستند. لایه مقاومتر این گونه از مشها برای تقویت دیواره شکم استفاده میشود. لایه دیگر به گونهای طراحی شده که از چسبندگی احشاء داخلی جلوگیری میکند. مشهای دولایه یا کامپوزیت یا مشهای ترکیبی در جراحیهای لاپاراسکوپی به ویژه عمل فتقبرشی کاربرد زیادی دارند.
مشهای بیولوژیک یا کلاژنی
مشهای بیولوژیک یا کلاژنی از بافتهای طبیعی ساخته شدند و قابلیت جذب بالایی دارند. بافتهای طبیعی به کار رفته در این نوع مش کلاژن حیوانی یا انسانی هستند که به دلیل شباهت زیاد با ساختار طبیعی بدن انسان در شرایط خاص که احتمال وجود عفونت یا واکنش نسبت به مواد مصنوعی وجود دارد، گزینه مناسبی به شمار میروند.
جدول مقایسه انواع مش جراحی فتق
در ادامه جدول مقایسه انواع مش جراحی فتق را به همراه قابلیتها و کاربردها بررسی میکنیم:
| نوع مش جراحی فتق | معایب و محدودیتها | مزایا | قابلیت جذب | جنس و ساختار | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|---|---|
| مش غیرقابل جذب | امکان بروز درد یا عفونت در برخی بیماران | دوام بالا، کاهش چشمگیر احتمال عود | ندارد | پلیپروپیلن، پرولین | فتقهای بزرگ، ضعف شدید دیواره شکم |
| مش قابل جذب | احتمال عود بیشتر نسبت به مش دائمی | جذب طبیعی توسط بدن، انعطاف بالا | دارد | پلیمرهای تجزیهپذیر | تقویت موقت بافت، ریسک بالای عفونت |
| مش ترکیبی (دولایه یا کامپوزیت) | قیمت بالاتر نسبت به مش ساده | کاهش چسبندگی به احشاء، استحکام مناسب | جزئی | لایه قابل جذب به همراه لایه غیرقابل جذب | جراحی لاپاراسکوپی، فتق برشی |
| مش بیولوژیک یا کلاژنی | هزینه زیاد، ماندگاری کمتر | سازگاری بیولوژیک بالا، ایمنی بیشتر | دارد | بافت طبیعی حیوانی یا انسانی | شرایط خاص مثل عفونت یا حساسیت بیمار |
تفاوت مشهای سنتتیک و بیولوژیک
برای درک بهتر تفاوت انواع مش جراحی فتق از نوع سنتتیک و بیولوژیک بهتر است ویژگیهای هر یک را بررسی کنیم.
مشهای سنتتیک (مصنوعی)
این نوع از انواع مشهای جراحی فتق دارای ویژگیهای زیر هستند:
- از مواد مصنوعی مانند پلیپروپیلن ساخته میشوند.
- معمولا به ۲ دسته قابل جذب و غیرقابل جذب تقسیم میشوند.
- برای بیشتر انواع جراحی فاق مانند فتق ناف یا کشاله ران انتخاب رایجی هستند.
- هزینه پایینتر و ماندگاری بیشتری نسبت به انواع بیولوژیک مش جراحی فتق دارند.
مشهای بیولوژیک (طبیعی)
نوع طبیعی از انواع مشهای جراحی فتق دارای ویژگیهای زیر هستند:
- از بافتهای طبیعی مانند کلاژن حیوانی یا انسانی تولید میشوند.
- قابلیت جذب کامل توسط بدن را دارند.
- در شرایطی که خطر عفونت وجود دارد و یا بیمار به مشهای مصنوعی واکنش نشان دهد، از مشهای بیولوژیک استفاده میشود.
- مشهای طبیعی هزینه بالاتری دارند و ماندگاری آنها نسبت به مشهای سنتتیک پایینتر است.
معیارهای انتخاب نوع مش جراحی فتق
برای انتخاب از میان انواع مش جراحی فتق، پزشک جراح فتق عوامل متعددی را در نظر میگیرد تا بهترین نتیجه حاصل شود. از جمله معیارهای انتخاب مش جراحی میتوانیم موارد زیر را در نظر بگیریم:
محل بروز فتق
این که فتق بیمار در چه محلی رخ داده، برای تعیین نوع مش انتخابی اهمیت دارد. محل بروز فتق میتواند کشاله ران، ناف یا در محل جراحیهای شکمی قبلی (فتقبرشی) باشد. برای نمونه در فتقبرشی از مشهای ترکیبی استفاده میکنند تا از بروز چسبندگی نیز جلوگیری شود.
اندازه و شدت فتق
فتقهای کوچک ممکن است با مش قابل جذب ترمیم شوند. این درحالی است که فتقهای بزرگ و پیچیده ممکن است نیاز به استفاده از مشهای غیرقابل جذب یا دولایه داشته باشند.
وضعیت سلامت عمومی بیمار
در بیمارانی با ریسک بالای عفونت، دیابت یا مشکلات ایمنی، مشهای طبیعی یا بیولوژیک گزینه ایمنتری برای درمان فتق هستند.
تکنیک به کار رفته در جراحی فتق
انواع مش جراحی فتق متناسب با تکنیک جراحی به کار رفته در درمان فتق استفاده میشوند. برای نمونه در جراحی لاپاراسکوپی مشهای ترکیبی کاربرد بیشتری دارند.
بودجه و میزان دسترسی به انواع مش جراحی فتق
هزینه استفاده از انواع مش جراحی فتق نیز معیار مهمی در انتخاب آن است. مشهای بیولوژیک گرانتر هستند و مهمتر این که در همه مراکز درمانی در دسترس نیستند.
عوارض احتمالی مش جراحی فتق و راههای پیشگیری
انواع مش جراحی فتق در درمان فتق و جلوگیری از عود آن روشی موثر و استاندارد است. با این حال مانند هر عملیات پزشکی دیگری ممکن است عوارضی در پی داشته باشد. آگاهی ازعوارض احتمالی مش جراحی و راههای پیشگیری از آن به حصول نتیجه موفقیتآمیز کمک میکند. از این جمله:
عفونت در محل جراحی
مش جراحی یک جسم خارجی محسوب میشود و قرار گرفتن جسم خارجی در بدن ممکن است احتمال عفونت را افزایش دهد. برای پیشگیری از این عارضه، رعایت اصول استریل در اتاق عمل، استفاده از آنتی بیوتیک پروفیلاکتیک و مراقبت دقیق بیمار در دوره نقاهت توصیه میشود.
بروز درد مزمن
برخی از افراد بعد از عمل فتق دچار درد طولانی مدت در این ناحیه میشوند. جهت پیشگیری از این مشکل انتخاب مش مناسب، تثبیت صحیح آن و استفاده از تکنیکهای کمتر تهاجمی مانند عمل لاپاراسکوپی توصیه میشود.
ایجاد چسبندگی در احشاء داخلی بدن
در برخی موارد ممکن است مش جراحی در محل بروز فتق به اعضای داخلی بدن مانند روده یا اندامهای اطراف بچسبد. پیشگیری از این عارضه با استفاده از مشهای ترکیبی یا پوششدار ممکن است.
جابجایی یا جمع شدگی مش
اگر اتصال مش به درستی انجام نشود ممکن است مش جابهجا شده و یا تغییر شکل دهد. جلوگیری از این مشکل با مراجعه به جراح فتق حرفهای و انتخاب مش جراحی مناسب و تثبیت اصولی آن ممکن است.
بازگشت مجدد یا عود فتق
با وجود استفاده از انواع مش جراحی فتق (هرنی) ممکن است در مواردی فتق مجدد عود کند. در این صورت باید در انتخاب مش پیش از اتصال دقت زیادی به عمل آید. به علاوه بیمار باید توصیههای بعد از عمل فتق مانند پرهیز از بلندکردن اجسام سنگین و پیگیریهای منظم پزشکی را در دستور کار قرار دهد.
نتیجه گیری
انواع مش جراحی فتق از نظر مزایا و کاربردها و همچنین عوارض احتمالی در این نوشته به طور کامل بررسی شد. مهمترین نکته در کارکرد صحیح مش جراحی فتق، مراجعه به پزشک متخصص در زمینه جراحی انواع فتق است. هدف در نهایت دستیابی به درمان پایدار، کاهش درد و جلوگیری از عود فتق است. انتخاب درست انواع مش جراحی فتق توانسته نرخ موفقیت در جراحیها را به طور چشمگیری کاهش دهد و رضایت بیماران را به همراه داشته باشد.
سوالات متداول
مش جراحی فتق (هرنی) چه شکلی است؟
مش جراحی فتق یا مش جراحی هرنی یک شبکه توری بافته شده از مواد مصنوعی یا طبیعی به شکل انعطافپذیر است. این توری در محل انواع فتق توسط پزشک متخصص جایگذاری میشود و انواع مختلفی دارد.
علائم عفونت مش در شکم کدام است؟
قرمزی، تورم،درد شدید، ترشحات چرکی و تب از مهمترین نشانههای عفونت انواع مش جراحی در بدن است.
عوارض گذاشتن مش در شکم یا در ناحیه فتق چیست؟
عفونت، بروز درد مزمن، چسبندگی در محل فتق یا عود فتق.
آیا مش جراحی جذب بدن میشود؟
در میان انواع مش جراحی فتق برخی از آنها جذب بدن میشوند. این مشهای قابل جذب بین چندماه تا دو سال در بدن جذب میشوند.
قیمت مش جراحی فتق چیست؟
قیمت انواع مش جراحی فتق بسته به نوع آن که سنتتیک است یا بیولوژیک و برند آن متغیر است.
درخواست مشاوره
Request a Consultation
با پر کردن فرم زیر، مشاورهای تخصصی با دکتر محمد ایرانمنش دریافت کنید.
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
