بستن رگ اشتها برای لاغری یکی از روشهای نوین و کمتهاجمی برای کاهش اضافهوزن است که بدون نیاز به جراحی، اشتهای فرد را کاهش داده و به کاهش تدریجی وزن کمک میکند. این روش بهویژه برای افرادی مناسب است که نمیتوانند جراحی چاقی انجام دهند یا تمایل دارند کاهش وزنشان بهصورت کنترلشده و تدریجی باشد. در ادامه، مراحل انجام، مزایا، عوارض، میزان کاهش وزن و نکات مهم این روش را بررسی کردهایم تا بتوانید تصمیم آگاهانهای در مورد آن بگیرید.
بستن رگ اشتها چیست؟
«بستن رگ اشتها» یک اصطلاح عامیانه است که معمولاً به روشهای پزشکی گفته میشود که در آن با کاهش جریان خون به بخشی از معده یا مراکز اشتها در بدن، میزان گرسنگی فرد کمتر میشود. در علم پزشکی، این روش با نام انسداد شریان چپ معده (Left Gastric Artery Embolization) یا Embolization for weight loss شناخته میشود.
در این روش، پزشک با استفاده از لولهای باریک (کاتتر) که از طریق رگهای خونی وارد بدن میشود، مواد مسدودکننده کوچکی را در شریان تأمینکننده خون معده تزریق میکند. این کار باعث میشود بخشی از معده که هورمون گرسنگی به نام گرلین (Ghrelin) را تولید میکند، خون و اکسیژن کمتری دریافت کرده و در نتیجه تولید این هورمون کاهش یابد. کاهش هورمون گرسنگی باعث میشود اشتهای فرد کم شده و وزن راحتتر پایین بیاید.
این روش یک درمان غیرجراحی محسوب میشود و برخلاف اسلیو معده یا بایپس، تغییری دائمی در ساختار معده ایجاد نمیکند. البته بستن رگ اشتها برای لاغری هنوز در بسیاری از کشورها در مرحله پژوهشی است و برای همه مناسب نیست.
بستن رگ اشتها چگونه باعث کاهش وزن میشود؟
پیش از انجام این روش ابتدا باید بدانید فرآیند بستن رگ اشتها چیست و چگونه صورت میگیرد. اصلیترین هدف این روش کاهش اشتها و کم کردن دریافت کالری است. این فرایند از طریق چند مکانیسم کلیدی اتفاق میافتد که در ادامه میخوانید:
نقش هورمون گرلین در اشتها
هورمون گرلین که به «هورمون گرسنگی» معروف است، در قسمت بالایی معده تولید میشود. زمانی که این هورمون افزایش پیدا میکند، پیام گرسنگی را به مغز ارسال کرده و فرد احساس اشتهای شدید میکند. بعد از بستن رگ اشتها، میزان تولید گرلین به شکل قابل توجهی کم میشود. این کاهش باعث میشود فرد احساس گرسنگی کمتری داشته باشد، وعدههای کوچکتری مصرف کند و در نتیجه کاهش وزن آسانتر اتفاق بیفتد.
تأثیر کاهش خونرسانی بر اشتها
در این روش، شریان تغذیهکننده بخش تولیدکننده گرلین در معده مسدود میشود. این کار خونرسانی و اکسیژنرسانی به سلولهای تولیدکننده گرلین را کم میکند. هنگامی که این سلولها ضعیفتر میشوند یا عملکردشان کاهش پیدا میکند، تولید هورمون گرسنگی نیز کاهش مییابد. همین موضوع بهطور مستقیم موجب کاهش اشتها و کاهش میل فرد به خوردن میشود.
تاثیر این روش بر مغز و سیستم گرسنگی
سیستم گرسنگی در بدن تحت کنترل مغز، مخصوصاً هیپوتالاموس است. زمانی که سطح هورمون گرلین کاهش مییابد، سیگنالهای گرسنگی که به مغز میرسد کمتر و ضعیفتر میشود. مغز بهتدریج الگوی جدیدی از دریافت کالری را ثبت میکند و میزان تمایل فرد به خوردن غذاهای پرکالری یا حجم زیاد غذا کم میشود. نتیجه این فرآیند، کاهش وزن تدریجی و کنترلشده در هفتهها و ماههای بعد از انجام این روش است.
بستن رگ اشتها برای چه افرادی مناسب است؟
این روش میتواند برای کسانی که با رژیم و ورزش به نتیجه نرسیدهاند مناسب باشد:
- افرادی با BMI بین ۳۰ تا ۴۰ با اضافهوزن یا چاقی متوسط
- افرادی که نمیتوانند جراحی لاغری مانند اسلیو یا بایپس انجام دهند
- افرادی که اشتها و پرخوری زیاد دارند
- کسانی که بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲ یا چربی خون دارند
- افرادی که به دنبال روشی کمتهاجمیتر نسبت به جراحی لاغری هستند.
- کسانی که مایلاند بهتدریج لاغر شوند
- افرادی که فعالیت فیزیکی محدود دارند
چه کسانی نباید بستن رگ اشتها انجام دهند؟
این روش برای همه مناسب نیست و در برخی افراد ممکن است خطرناک یا بیاثر باشد:
- افراد با BMI بالای ۴۰ که نیاز به جراحی لاغری استاندارد دارند.
- کسانی که مشکلات معده یا روده فعال دارند (زخمهای فعال، التهاب معده شدید، ریفلاکس کنترلنشده).
- بیماران مبتلا به اختلالات خونی یا مشکلات انعقاد خون.
- افراد مبتلا به بیماریهای شدید قلبی یا ریوی که انجام روشهای اندوواسکولار برایشان خطرناک است.
- افرادی که اختلال روانی کنترلنشده دارند (پرخوری عصبی، افسردگی شدید، اختلالات خوردن).
- کسانی که انتظار دارند با این روش خیلی سریع و با حجم زیاد وزن کم کنند.
- زنان باردار یا شیرده.
- افرادی که آلرژی شدید به مواد حاجب (Contrast) دارند.
- کسانی که توانایی پایبندی به رژیم غذایی و پیگیریهای بعد از عمل را ندارند.
مراحل انجام بستن رگ اشتها چگونه است؟
میخواهید بدانید مراحل بستن رگ اشتها چیست؟ این روش لاغری که به انگلیسی Amoridis Ghrelin Artery Embolization نام دارد، یک روش کمتهاجمی و بدون جراحی است که توسط متخصص رادیولوژی مداخلهای انجام میشود. این روش معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد و نیاز به بیهوشی کامل ندارد، بلکه با بیحسی موضعی انجام میشود.
در مرحله اول، بیمار تحت ارزیابی پزشکی و تصویربرداری قرار میگیرد تا شرایط عمومی بدن و رگهای خونرسان به معده بررسی شود. سپس پس از انجام آزمایشها و تایید نهایی، عمل در اتاق آنژیوگرافی انجام میشود.
در زمان عمل، پزشک یک سوزن بسیار ظریف را وارد رگ کشاله ران یا مچ دست میکند و با هدایت تصویربرداری، به شریانهایی که خون را به فوندوس معده میرسانند دسترسی پیدا میکند. فوندوس بخشی از معده است که هورمون گرلین یا «هورمون گرسنگی» در آن ترشح میشود. در مرحله بعد، مواد ریزدانه مخصوص داخل این رگها تزریق میشود تا جریان خون کاهش یابد و در نتیجه ترشح هورمون گرلین به شدت کم شود.
پس از پایان کار، بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص میشود و دوران نقاهت بسیار کوتاهی را تجربه میکند.
مزایای بستن رگ اشتها
کسانی که نمیدانند بستن رگ اشتها چیست، از مزایای متعدد آن مطلع نیستند. بستن رگ اشتها برای لاغری یکی از جدیدترین و کمتهاجمیترین روشهای کاهش وزن است که بهویژه برای افرادی که با اشتهای زیاد و پرخوری دستوپنجه نرم میکنند، بسیار مفید است.
از آنجایی که این روش ریسک بسیار کمتری نسبت به عملهای لاغری دارد و دوران نقاهت آن کوتاه است، برای بسیاری از افراد گزینهای جذاب به شمار میرود. در ادامه، مهمترین مزایای بستن رگ اشتها را با جزئیات شرح دادهایم:
کاهش اشتها
این روش با هدف قرار دادن محل ترشح هورمون گرلین، اشتهای بیمار را بهطور مستقیم کاهش میدهد. کاهش اشتها در همان هفتههای اول قابلمشاهده است و بیمار بدون تحمل گرسنگی شدید، میتواند مصرف غذا را کنترل کند. این موضوع به شروع کاهش وزن کمک مهمی میکند.
بدون جراحی و کمتهاجمی
یکی از بزرگترین مزایای این روش، غیرجراحی بودن آن است. نیازی به برش، بخیه یا بیهوشی عمومی وجود ندارد. در نتیجه ریسک عفونت، نشت، یا عوارض جراحی تقریباً صفر است. این مزیت باعث میشود که برای افراد با ریسک جراحی بالا نیز مناسب باشد.
دوران نقاهت کوتاه
بیمار معمولاً همان روز یا فردای عمل مرخص میشود و میتواند فعالیتهای سبک روزمره را از سر بگیرد. نبود زخم جراحی و حداقل تهاجم باعث راحتی بیشتر بیمار و تجربه بهبودی سریعتر نسبت به روشهای جراحی لاغری میشود.
مناسب افراد دارای پرخوری
بستن رگ اشتها بهخصوص برای کسانی مؤثر است که پرخوری یا گرسنگی شدید عامل اصلی اضافهوزن آنان است. با کاهش هورمون گرسنگی، بیمار راحتتر میتواند رژیم غذایی را رعایت کند و از پرخوری احساسی یا ریزهخواری فاصله بگیرد.
عوارض کمتر نسبت به جراحی
در مقایسه با جراحیهایی مانند اسلیو و بایپس، این روش احتمال عوارض خطرناک مانند نشت معده، خونریزی شدید یا انسداد روده را ندارد. اگرچه ممکن است عوارض خفیفی مانند تهوع یا دردهای کوتاهمدت وجود داشته باشد، اما عموماً ایمنتر محسوب میشود.
عوارض بستن رگ اشتها چیست؟
با اینکه بستن رگ اشتها برای لاغری روش کمتهاجمی و نسبتاً ایمنی است، اما مانند هر روش پزشکی دیگری، عوارضی ممکن است رخ دهد. بیشتر این عوارض خفیف و موقت هستند، اما آگاهی از آنها برای بیماران ضروری است.
درد و ناراحتی موضعی
پس از انجام عمل، ممکن است در ناحیه ورود کاتتر (معمولاً کشاله ران یا مچ دست) درد یا حساسیت خفیف ایجاد شود. این درد معمولاً کوتاهمدت بوده و با داروهای ضد درد قابل کنترل است.
تهوع و سوء هاضمه
در هفتههای ابتدایی پس از بستن رگ اشتها، برخی بیماران تهوع خفیف، کاهش اشتها یا تغییر در عادات غذایی را تجربه میکنند. این وضعیت معمولاً گذراست و با رعایت رژیم غذایی سبک و مایعات کافی رفع میشود.
احتمال خونریزی یا کبودی در محل کاتتر
در موارد نادر، ورود کاتتر به رگها میتواند باعث کبودی یا خونریزی خفیف شود که معمولاً با استراحت کوتاهمدت و فشار موضعی کنترل میشود.
اختلال موقت در جریان خون معده
با اینکه مواد مسدودکننده به دقت تزریق میشوند، ممکن است اختلال خفیف و موقت در جریان خون معده ایجاد شود که معمولاً مشکلی جدی ایجاد نمیکند و با گذشت زمان برطرف میشود.
| ویژگی | مزایا | معایب |
|---|---|---|
| کاهش اشتها | مؤثر در کنترل اشتها و کاهش پرخوری | کاهش اشتها ممکن است برای برخی محدود باشد |
| کمتهاجمی | بدون برش، بخیه یا بیهوشی عمومی | درد موضعی در محل ورود کاتتر |
| دوران نقاهت | کوتاه و بازگشت سریع به فعالیتها | تهوع و سوء هاضمه خفیف در هفتههای اول |
| مناسب برای افراد دارای پرخوری | کمک به پایبندی به رژیم غذایی | احتمال خونریزی یا کبودی در محل کاتتر |
| ریسک کمتر نسبت به جراحی | عدم نیاز به بیهوشی عمومی و کاهش عوارض جراحی | اختلال موقت جریان خون معده |
میزان کاهش وزن بعد از بستن رگ اشتها چقدر است؟
کاهش وزن بعد از بستن رگ اشتها معمولاً تدریجی و کنترلشده است و به عوامل مختلفی مانند شاخص توده بدنی اولیه، میزان پرخوری، پایبندی به رژیم غذایی و فعالیت بدنی بستگی دارد. مطالعات بالینی نشان میدهند که بیمارانی که این روش را انجام میدهند، به طور متوسط بین ۵ تا ۱۵ درصد از وزن بدن خود را طی ۶ تا ۱۲ ماه کاهش میدهند. این کاهش وزن بهویژه در افرادی که اضافهوزن متوسط دارند، قابل توجه است و تأثیر مثبتی بر کنترل قند خون، فشار خون و چربی خون دارد.
البته میزان دقیق کاهش وزن بین افراد متفاوت است و برای رسیدن به بهترین نتیجه، ترکیب بستن رگ اشتها با رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم توصیه میشود. برخی بیماران ممکن است در ماههای اول کاهش سریعتری را تجربه کنند و در ماههای بعد کاهش وزن کمی کندتر شود، که این روند کاملاً طبیعی و ایمن است.
مقایسه بستن رگ اشتها با سایر روشهای لاغری
بستن رگ اشتها بهعنوان یک روش کمتهاجمی کاهش وزن، در مقایسه با سایر روشهای جراحی و غیرجراحی مانند اسلیو معده یا بایپس، مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد. در ادامه، این روش را با سه روش محبوب کاهش وزن مقایسه کردهایم.
مقایسه بستن رگ اشتها با اسلیو معده
بستن رگ اشتها روش غیرجراحی و کمتهاجمی است، دوران نقاهت کوتاه، ریسک عوارض جدی پایین و کاهش اشتها در آن تدریجی و پایدار است.
از سوی دیگر، اسلیو معده جراحی تهاجمی با برش معده است که کاهش وزن سریع و چشمگیر و اثر طولانیمدت به همراه دارد دارد اما نیازمند بیهوشی کامل و مراقبتهای طولانیتر بعد از عمل است.
اگر هنوز بین انتخاب بستن رگ اشتها و عمل اسلیو تردید دارید، مشاوره با یک جراح اسلیو معده در تهران میتواند کمک کند مناسبترین روش را براساس BMI، سن و وضعیت سلامت انتخاب کنید.
مقایسه بستن رگ اشتها با بایپس معده
در بستن رگ اشتها شاهد کاهش وزن تدریجی، ریسک کمتر عوارض هستیم و نیاز به پیگیری منظم و ترکیب با رژیم غذایی و ورزش وجود دارد. همچنین روشی کم تهاجمی است.
از سوی دیگر، بایپس معده جراحی پیچیدهتر و تهاجمیتری است که کاهش وزن سریعتر و بیشتر به همراه دارد. تغییر دائمی در مسیر گوارش و احتمال عوارض طولانیمدت مثل سوءجذب و نشت در این جراحی دیده میشود.
در مجموع بایپس برای بیماران با چاقی شدید و نیاز به کاهش وزن سریع مناسب است، در حالی که بستن رگ اشتها برای لاغری کمخطرتر و تدریجیتر است.
مقایسه بستن رگ اشتها با تزریق آمپول مانجارو
در بستن رگ اشتها، کاهش اشتها از طریق کاهش هورمون گرلین به شکل غیرجراحی صورت میگیرد و نتایج قابل توجه اما تدریجی دارد و پایبندی به رژیم و ورزش پس از آن مهم است.
از سوی دیگر، تزریق آمپول مانجارو روشی کمتهاجمی است که کاهش اشتها با دارو را به همراه دارد و نتایج آن سریع اما محدود است. همچنین نیاز به تزریق منظم و پیگیری پزشکی دارد.
هر دو روش غیرجراحی هستند، اما بستن رگ اشتها معمولاً اثر طولانیمدتتر و طبیعیتر بر کنترل اشتها دارد، در حالی که آمپول مانجارو بیشتر برای شروع سریع کاهش وزن و مدیریت اشتها کوتاهمدت مناسب است.
درکل بعضی بیماران به جای روشهای تهاجمیتر، ابتدا سراغ درمانهای دارویی مانند تزریق مانجارو میروند. مشاوره در یک کلینیک تزریق آمپول مانجارو به شما کمک میکند بفهمید چقدر این روش برای شما مناسب است.
| ویژگی | بستن رگ اشتها | اسلیو معده | بای پس معده | تزریق آمپول مانجارو |
|---|---|---|---|---|
| نوع روش | کمتهاجمی، غیرجراحی | جراحی تهاجمی | جراحی پیچیده | غیرجراحی، تزریقی |
| میزان کاهش وزن | تدریجی، ۵–۱۵٪ وزن در ۶–۱۲ ماه | سریع و قابل توجه | سریع و زیاد | متوسط، وابسته به تزریق منظم |
| ریسک عوارض | پایین، معمولاً خفیف | متوسط تا بالا، شامل نشت، خونریزی | بالا، شامل سوءجذب، نشت، عفونت | کم، ممکن است تهوع یا واکنش موضعی داشته باشد |
| دوران نقاهت | کوتاه، چند روز | طولانیتر، چند هفته | طولانی، چند هفته تا ماه | کوتاه، روزمره قابل فعالیت |
| اثر بر اشتها | کاهش گرلین، کنترل طبیعی | کاهش حجم معده و تنظیم هورمون | کاهش حجم معده و مسیر گوارش | کاهش اشتها موقت با دارو |
برای بستن رگ اشتها باید به چه پزشکی مراجعه کرد؟
برای انجام بستن رگ اشتها، باید به متخصص رادیولوژی مداخلهای (Interventional Radiologist) مراجعه کنید. این پزشکان در انجام روشهای کمتهاجمی از طریق رگها و کاتترها تخصص دارند و با هدایت تصویربرداری دقیق، میتوانند شریانهای تغذیهکننده معده را مسدود کنند.
قبل از انجام عمل، پزشک معاینات دقیق و آزمایشهای لازم را انجام میدهد تا سلامت قلب، کبد، کلیه و وضعیت رگهای خونی بیمار بررسی شود. همچنین مشاوره با متخصص تغذیه و پزشک داخلی میتواند در انتخاب بهترین روش و کنترل وزن پس از عمل کمککننده باشد.
نتیجهگیری
بستن رگ اشتها یک روش کمتهاجمی و غیرجراحی برای کاهش وزن است که با کاهش هورمون گرلین اشتها را کنترل میکند. این روش برای افرادی که نمیتوانند جراحی لاغری انجام دهند یا به دنبال روش تدریجی و کمخطر هستند، گزینه مناسبی است. کاهش وزن در این روش معمولاً تدریجی و کنترلشده بوده و اثرات آن با ترکیب رژیم غذایی و فعالیت بدنی پایدارتر میشود. با این حال، بستن رگ اشتها جایگزین جراحیهای لاغری با کاهش وزن سریع نیست و انتخاب روش مناسب باید با مشاوره تخصصی انجام شود.
سوالات متداول
آیا بستن رگ اشتها خطرناک است؟
این روش کمتهاجمی است و ریسک عوارض جدی آن بسیار پایین است، اما عوارض خفیفی مانند تهوع یا درد موضعی ممکن است رخ دهد.
میزان کاهش وزن بعد از بستن رگ اشتها چقدر است؟
به طور متوسط بین ۵ تا ۱۵ درصد از وزن بدن طی ۶ تا ۱۲ ماه کاهش پیدا میکند.
آیا نتایج بستن رگ اشتها دائمی است؟
این روش دائمی نیست و کاهش وزن تدریجی است؛ با رعایت رژیم غذایی و ورزش، اثرات طولانیمدتتر میشوند.
آیا امکان بازگشت وزن بعد از بستن رگ اشتها وجود دارد؟
بله، اگر بعد از عمل رژیم غذایی و سبک زندگی سالم رعایت نشود، وزن میتواند مجدداً افزایش یابد.
درخواست مشاوره
Request a Consultation
با پر کردن فرم زیر، مشاورهای تخصصی با دکتر محمد ایرانمنش دریافت کنید.
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
